Đặt đúng nhiệm vụ và phạm vi hệ thống
Hệ thống kĩ thuật gồm các phần tử liên hệ với nhau để thực hiện một nhiệm vụ. Khi mô tả ở mức khái quát, ta nhận ra ba thành phần: **đầu vào → bộ phận xử lí → đầu ra**.
Đầu vào có thể là vật liệu, năng lượng hoặc thông tin cần xử lí. Đầu ra là vật liệu, năng lượng hoặc thông tin sau quá trình xử lí. Bộ phận xử lí có thể biến đổi, vận chuyển hoặc lưu trữ những dòng này. Vì thế, không phải hệ thống nào cũng phải làm ra một vật có hình dạng mới: bộ nhớ lưu trữ thông tin cũng thực hiện nhiệm vụ kĩ thuật.
Theo dõi dòng vật liệu của máy xay
Trong mô hình máy xay sinh tố, dòng vật liệu chính là nguyên liệu → bộ phận xay → hỗn hợp đã xay. Nếu xét đầy đủ hơn, máy còn nhận điện năng và lệnh vận hành; quá trình làm việc có thể phát sinh âm thanh, nhiệt.
Không nhầm **nút điều khiển** với **lệnh điều khiển**: một bên là bộ phận thiết bị, một bên là thông tin. Khi đọc sơ đồ, trước hết xác định đang mô tả dòng vật liệu, năng lượng hay thông tin và giới hạn của hệ thống.
Bài luyện
Xét dòng thông tin của hệ thống tăng âm: tín hiệu âm thanh điện đi vào, bộ khuếch đại xử lí. Đầu ra tương ứng là gì?
Vật liệu chế tạo vỏ không phải đầu ra thông tin của hệ thống.
Đúng. Đầu ra phải cùng phạm vi mô tả là dòng thông tin đã qua xử lí.
Nguồn điện là một đầu vào năng lượng, không phải tín hiệu đầu ra được hỏi.
Nút chỉnh là bộ phận điều khiển, không phải tín hiệu sau khuếch đại.
Lời giải
Đúng. Đầu ra phải cùng phạm vi mô tả là dòng thông tin đã qua xử lí.
Bài luyện
Một thiết bị nhận dữ liệu rồi lưu lại để đọc sau. Thiết bị có thực hiện chức năng xử lí của hệ thống kĩ thuật không?
Đúng. Bộ phận xử lí có thể biến đổi, vận chuyển hoặc lưu trữ.
Cách hiểu này bỏ qua nhiệm vụ vận chuyển và lưu trữ.
Thông tin và năng lượng cũng có thể là đầu vào.
Lưu trữ thông tin không có nghĩa dữ liệu biến thành năng lượng.
Lời giải
Đúng. Bộ phận xử lí có thể biến đổi, vận chuyển hoặc lưu trữ.
Bài luyện
Trong mô hình máy xay, danh sách nào chỉ gồm các đầu vào được nêu trong bài?
Hỗn hợp đã xay là vật liệu đầu ra.
Hỗn hợp và tiếng ồn phát sinh không phải các đầu vào được mô tả.
Hỗn hợp và nhiệt phát sinh thuộc phía đầu ra của mô hình.
Đúng. Đây là các dòng đi vào phạm vi hệ thống đã xét.
Lời giải
Đúng. Đây là các dòng đi vào phạm vi hệ thống đã xét.
Đang học