Theo dõi điều gì xảy ra với vật liệu
**Gia công cắt gọt** lấy đi một phần vật liệu của phôi nhờ dụng cụ và thiết bị phù hợp, tạo chi tiết đạt hình dạng, kích thước yêu cầu. Phần vật liệu bị lấy đi gọi là **phoi**; vật liệu ban đầu để gia công là **phôi**. Tiện, phay, bào và mài là những phương pháp được giới thiệu trong nhóm này.
**Gia công áp lực** dựa vào tính dẻo của kim loại: ngoại lực làm phôi biến dạng thành hình mong muốn. Các phương pháp thường gặp là cán, kéo, rèn, dập. Ở mức nguyên lí tạo hình, điểm phân biệt là biến dạng phôi thay vì chủ yếu tách vật liệu thành phoi; không suy mọi quá trình thực tế đều không có hao hụt.
So sánh hai mô tả tạo hình
Mô tả A: dụng cụ lấy đi lớp kim loại trên phôi để đạt kích thước. Đây là cắt gọt. Mô tả B: phôi đi qua khe giữa hai trục cán, chiều dày giảm và chiều dài tăng. Đây là cán thuộc gia công áp lực.
Chỉ nhìn sản phẩm cuối có hình dạng giống nhau chưa đủ để biết công nghệ đã dùng. Cần quan sát cách vật liệu được tạo hình. Việc nhận diện dựa trên hình, mẫu nguội hoặc mô tả; không tự chạm vào phoi, bộ phận đang quay hay vận hành máy gia công.
Bài luyện
Phôi kim loại được kéo qua lỗ khuôn để giảm tiết diện và tăng chiều dài nhờ biến dạng. Công nghệ nào phù hợp với mô tả?
Mô tả không lấy vật liệu bằng dụng cụ cắt để tạo phoi.
Không có nhiệm vụ nối các chi tiết tại mối hàn.
Đúng. Phôi được tạo hình nhờ biến dạng dưới tác dụng của lực.
Không có bước điền kim loại lỏng vào khuôn rồi đông đặc.
Lời giải
Đúng. Phôi được tạo hình nhờ biến dạng dưới tác dụng của lực.
Bài luyện
Trong gia công cắt gọt, phát biểu nào phân biệt đúng phôi và phoi?
Phoi không phải khuôn đúc; phôi cũng chưa nhất thiết đã hoàn thiện.
Đúng. Hai từ khác nhau về dấu và về vai trò trong quá trình gia công.
Hai vai trò đã bị đảo ngược.
Đây là hai thuật ngữ khác nhau, không thay thế nhau.
Lời giải
Đúng. Hai từ khác nhau về dấu và về vai trò trong quá trình gia công.
Bài luyện
Hai chi tiết có hình dạng ngoài giống nhau. Có thể kết luận ngay chúng đều được cắt gọt không?
Đúng. Những công nghệ khác nhau có thể tạo hình tương tự.
Hình dạng cuối không quyết định duy nhất phương pháp chế tạo.
Kim loại có thể được đúc, biến dạng, cắt gọt hoặc kết hợp các công nghệ.
Màu sơn không cho biết nguyên lí tạo hình đã sử dụng.
Lời giải
Đúng. Những công nghệ khác nhau có thể tạo hình tương tự.
Đang học