Kí hiệu thay hình ảnh vật thật
Sơ đồ dùng kí hiệu quy ước để người đọc nhận chức năng phần tử và mối liên hệ. Hình giới thiệu một số kí hiệu thông dụng; công tắc hai cực ở đây có hai đầu nối, công tắc ba cực chuyển đầu chung giữa hai đầu còn lại. Dây giao nhau không có dấu chấm trong mẫu là không nối; có chấm là nút nối. Không quyết định kết nối chỉ vì hai nét gần nhau hoặc cùng màu.
Theo một vòng kín qua tải
Sơ đồ BTVN có công tắc chung K và hai nhánh: K1–Đ1, K2–Đ2. Khi nguồn và thiết bị phù hợp, K phải đóng để cấp cho các nhánh; Đ1 sáng cần thêm K1 đóng, Đ2 sáng cần thêm K2 đóng. Cả hai sáng khi K, K1, K2 cùng đóng. Đây là sơ đồ nguyên lí đèn mô hình, không là bản hướng dẫn lắp mạng điện lưới.
K2 mở có làm Đ1 tắt không?
Giả sử K và K1 đóng, K2 mở; các phần tử bình thường, nguồn phù hợp. Đường qua Đ1 vẫn kín nên Đ1 sáng; nhánh Đ2 bị K2 ngắt nên Đ2 tắt. Nếu K chung mở thì cả hai nhánh bị ngắt nguồn, dù K1, K2 đang đóng. Đọc cả đường cấp và đường trở về nguồn, không chỉ nhìn một công tắc.
Bài luyện
Trong mẫu, dấu chấm tại giao dây cho biết gì?
Bóng đèn có kí hiệu khác.
Dấu chấm giúp phân biệt nút nối với giao nét không nối.
Dấu chấm mang thông tin kết nối.
Không có chấm ở hình giao riêng mới biểu thị không nối theo mẫu.
Lời giải
Dấu chấm giúp phân biệt nút nối với giao nét không nối.
Bài luyện
K đóng, K1 đóng, K2 mở, nguồn/đèn bình thường phù hợp. Đèn nào sáng?
Nhánh Đ1 kín qua K, K1; nhánh Đ2 bị K2 ngắt.
Đ2 bị công tắc nhánh mở.
K2 mở nên chưa cấp điện cho Đ2.
Đ1 vẫn có đường kín đúng.
Lời giải
Nhánh Đ1 kín qua K, K1; nhánh Đ2 bị K2 ngắt.
Bài luyện
K mở nhưng K1, K2 đều đóng. Điều gì xảy ra trong mẫu?
Cần cả K chung đóng để cấp nguồn.
K chung ngắt cả nhánh Đ1.
K chung ngắt cả nhánh Đ2.
K nằm trên đường cấp chung, mở K làm ngắt cả hai nhánh.
Lời giải
K nằm trên đường cấp chung, mở K làm ngắt cả hai nhánh.
Bài luyện
Để hai đèn cùng sáng, điều kiện công tắc nào đúng khi phần tử bình thường?
K chung chưa đóng và nhánh 1 cũng hở.
K chung mở vẫn ngắt cả hai nhánh.
Cần đường cấp chung và đường riêng của cả hai nhánh cùng kín.
K chung chưa đóng, không cấp cả mạch.
Lời giải
Cần đường cấp chung và đường riêng của cả hai nhánh cùng kín.
Đang học